
Nawiewniki okienne to niewielkie elementy, które najczęściej wychodzą na jaw dopiero wtedy, gdy po wymianie okien zaczynają parować szyby. Stare okna drewniane przepuszczały powietrze przez szczeliny i nikt nie musiał myśleć o jego dopływie. Nowe okna PCV z uszczelkami obwiedniowymi są szczelne i to jest ich zaleta, ale w domu z wentylacją grawitacyjną taka szczelność bez kontrolowanego nawiewu potrafi narobić kłopotów. Wyjaśniamy, jak to działa, kiedy nawiewnik jest potrzebny, a kiedy nie, i jak go ustawić na sezon grzewczy.
Jak działa wentylacja grawitacyjna i dlaczego potrzebuje dopływu powietrza
W większości domów jednorodzinnych w Płońsku i okolicach wentylacja jest grawitacyjna. W kuchni, łazience i toalecie są kratki prowadzące do kominów wentylacyjnych. Ciepłe powietrze z domu unosi się kominem do góry i ucieka na zewnątrz, a w jego miejsce musi skądś napłynąć powietrze świeże.
Ten drugi element jest często pomijany. Komin wyciąga powietrze tylko wtedy, gdy ma co wyciągać. Jeżeli wszystkie okna i drzwi są szczelne, a w domu nie ma żadnego miejsca, przez które wpada świeże powietrze, ciąg słabnie albo całkiem zanika. Czasem kierunek przepływu w kanale nawet się odwraca i zimne powietrze wpada kratką do łazienki.
Nawiewnik jest właśnie takim kontrolowanym otworem. Wpuszcza ograniczoną ilość powietrza w miejscu, które da się przewidzieć, najczęściej w pokojach, skąd powietrze przepływa przez dom do kratek wywiewnych.
Skutki braku nawiewu w szczelnym domu
- Wilgoć i kondensacja. Gotowanie, prysznic, suszenie prania i sam oddech domowników oddają do powietrza sporo wody. Bez wymiany powietrza wilgotność rośnie, a para skrapla się na najzimniejszych powierzchniach, czyli na szybach, ościeżach i w narożnikach ścian zewnętrznych.
- Pleśń. Stale wilgotny narożnik za szafą albo przy oknie to pierwsze miejsce, w którym pojawiają się czarne wykwity. Usuwanie ich bez poprawy wentylacji daje efekt na kilka tygodni.
- Zaduch i słabszy ciąg. Powietrze w domu staje się ciężkie, zapachy z kuchni długo się utrzymują, a kratka w łazience przestaje przyciągać kartkę papieru.
- Ryzyko przy urządzeniach spalania z otwartą komorą. Kominek bez doprowadzenia powietrza z zewnątrz, stary piecyk gazowy czy kocioł pobierający powietrze z pomieszczenia potrzebują tlenu do spalania. Gdy go brakuje, spalanie jest niepełne i może powstawać tlenek węgla, a spaliny mogą cofać się do pomieszczenia. W takich pomieszczeniach doprowadzenie powietrza jest kwestią bezpieczeństwa, a wymagania określają przepisy i producent urządzenia. Warto to skonsultować z kominiarzem i zamontować czujnik tlenku węgla.
Szerzej o tym, skąd biorą się krople na szybach i jak odróżnić zwykłą kondensację od problemu z oknem, piszemy w tekście o parujących oknach i wilgoci na szybach.
Rodzaje nawiewników okiennych
Nawiewniki różnią się sposobem regulacji i miejscem montażu. Konkretne parametry, takie jak przepływ powietrza czy tłumienie hałasu, zależą od producenta i modelu.
Ciśnieniowe i higrosterowane
- Nawiewnik ciśnieniowy reaguje na różnicę ciśnień między zewnętrzem a wnętrzem. Przy silnym wietrze przymyka się, dzięki czemu do pokoju nie wpada nagle za dużo zimnego powietrza. Zwykle ma też ręczną regulację.
- Nawiewnik higrosterowany otwiera się bardziej, gdy w pomieszczeniu rośnie wilgotność, i przymyka, gdy powietrze jest suche. Dobrze sprawdza się w sypialniach i pokojach, w których przebywa kilka osób.
Miejsce montażu
Nawiewnik może być osadzony w górnej części ramy, w skrzydle albo w ościeżnicy, a bywają też rozwiązania montowane nad oknem, w murze lub w kasecie rolety. Najczęściej wybiera się wariant w górnej części okna, bo powietrze wpadające wysoko zdąży się wymieszać z ciepłym powietrzem pokoju, zanim dotrze do ludzi.
Nawiewnik a akustyka
Każdy otwór w oknie osłabia nieco jego izolacyjność akustyczną. Przy oknach od strony ruchliwej ulicy warto wybrać nawiewnik w wersji akustycznej, z wkładem tłumiącym. Różnicę widać w danych technicznych podawanych przez producenta.
Dom z rekuperacją i mikrowentylacja w okuciu
W domu z wentylacją mechaniczną z odzyskiem ciepła nawiewników nie stosujemy. Rekuperator sam doprowadza powietrze do pokoi i usuwa je z kuchni i łazienek, a dodatkowe otwory w oknach zaburzałyby bilans tej instalacji. Tu szczelność okien jest pożądana bez żadnych dodatków.
W domu z wentylacją grawitacyjną alternatywą albo uzupełnieniem nawiewnika bywa mikrowentylacja w okuciu. To dodatkowa pozycja klamki, w której skrzydło odchyla się o kilka milimetrów. Daje stały, niewielki dopływ powietrza, ale nie reguluje się samoczynnie i zimą łatwo o nią zapomnieć. Sprawdza się jako rozwiązanie doraźne, gorzej jako jedyne źródło nawiewu w całym domu.
Dołożenie nawiewnika do istniejącego okna
Jeżeli okna już stoją, a w domu pojawiła się wilgoć, nawiewnik zwykle da się dołożyć. Najczęściej wymaga to frezowania otworów w ramie lub skrzydle oraz w uszczelce, według szablonu producenta nawiewnika i systemu profili. Tego nie warto robić na własną rękę: źle wykonane frezowanie może osłabić profil albo naruszyć gwarancję okna. Przed decyzją warto sprawdzić, czy kratki wentylacyjne są drożne, a kominy mają ciąg, bo bez tego nawiewnik niewiele zmieni.
Prosty test zrobisz sam. Przyłóż kartkę papieru do kratki w łazience przy zamkniętych oknach, a potem przy uchylonym oknie w pokoju. Jeżeli kartka trzyma się kratki dopiero po uchyleniu okna, dom wyraźnie potrzebuje stałego dopływu powietrza.
Przy zamawianiu nowych okien najprościej od razu ustalić, w których pomieszczeniach mają być nawiewniki. Przy wymianie stolarki w zimnych miesiącach, którą opisaliśmy w poradniku o tym, jak wygląda wymiana okien jesienią i zimą, temat wentylacji wychodzi zresztą szybko, bo nowe okna od pierwszego dnia pracują przy dużej różnicy temperatur.
Nawiewniki okienne zimą: ustawienia w Płońsku i Ciechanowie
Najczęstszy zimowy błąd to zamknięcie nawiewników na całą zimę, bo wieje chłodem. Kilka praktycznych zasad:
- Nie zamykamy nawiewników całkowicie w sezonie grzewczym. Przy mrozie i wietrze można je przymknąć, ale nie zablokować.
- W sypialniach zostawiamy większe otwarcie na noc, bo tam przez kilka godzin przebywa kilka osób.
- Nie zasłaniamy nawiewnika grubą zasłoną ani karniszem, bo powietrze nie ma jak wpłynąć do pokoju.
- Raz na sezon zdejmujemy osłonę i czyścimy filtr lub kratkę z kurzu, zgodnie z instrukcją producenta.
- Gdy mimo otwartych nawiewników szyby parują, a kratki nie mają ciągu, wzywamy kominiarza do sprawdzenia kanałów.
Doradzamy przy wyborze okien z nawiewnikami i bez nich, zależnie od rodzaju wentylacji w domu. Informacje o oddziale przy ul. Kolejowej 52 znajdziesz na stronie o oknach PCV w Płońsku, a klientów z północnej części regionu obsługuje oddział opisany na stronie okna w Ciechanowie i okolicach. Pomiar umówisz przez formularz kontaktowy.


